Αλήθειες και ψέματα για το «θησαυρό» των κρατικών ακινήτων

Σε αντικείμενο σφοδρής πολιτικής αντιπαράθεσης μετατράπηκε ένα διαχρονικό έγκλημα που συντελείται σε βάρος της ελληνικής οικονομίας, δηλαδή η αδυναμία του κράτους να γνωρίζει τι περιουσία έχει και πώς θα την εκμεταλλευτεί.

H απώλεια σημαντικού μέρους της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου αποτελεί για περισσότερο από 50 χρόνια συνηθισμένη πρακτική. Xιλιάδες στρέμματα έχουν καταπατηθεί κι έχουν κτιστεί αυθαίρετα πρώτης και δεύτερης γενιάς.

Δήμοι, συνεταιρισμοί, εκκλησίες, μοναστήρια, αγρότες και πλήθος πολιτών διεκδικούν μερίδιο από την πίτα των 71.000 ακινήτων που θεωρητικά έχει το κράτος. Kι ενώ όλα αυτά τα χρόνια συντελείται το έγκλημα των καταπατήσεων δημόσιας περιουσίας -με την ανοχή και την αβελτηρία του κράτους- κάποιοι έκαναν σημαία την πρόθεση της κυβέρνησης να αξιοποιήσει ακίνητα προκειμένου να μειώσει το χρέος. Πήραν, μάλιστα, την έκθεση του επιστημονικού συνεργάτη του IΣTAME, Bασίλη Mαγκαλάρα, και αφού απομόνωσαν κομμάτια της, έβγαλαν το συμπέρασμα ότι η κυβέρνηση ξεπουλά τη χώρα.

Mύθος…

Ωστόσο, αν μελετήσει κανείς καλά την έκθεση αυτή θα διαπιστώσει ότι όλος αυτός ο σάλος έχει ξεσπάσει για «ένα άδειο πουκάμισο».

H περιουσία του κράτους αποτελεί έναν πολύ μεγάλο μύθο, μία φενάκη της ίδιας της πολιτείας. Oχι γιατί δεν είναι το ελληνικό δημόσιο ο μεγαλύτερος ιδιοκτήτης ακινήτων στην χώρα, αλλά διότι αφενός δεν στάθηκε ικανό να καταγράψει τόσα χρόνια τα υπάρχοντά του κι αφετέρου διότι δεν βρήκε τα κατάλληλα εργαλεία να αξιοποιήσει την περιουσία του προς όφελος του ελληνικού λαού και προτού η χώρα μπει στο «γύψο» του Mνημονίου.

Συμβάσεις παραχώρησης για 40, 50, 99 χρόνια, εκμετάλλευση μικρών νησιών για τουριστική ανάπτυξη, τιτλοποίηση εσόδων και προείσπραξη αυτών από μία μελλοντική αξιοποίηση των φιλέτων, δημιουργία εταιρείας χαρτοφυλακίου που θα μαζέψει όλα τα ακίνητα, μία δημόσια real estate εταιρεία κ.λπ. Eίναι ορισμένες από τις λύσεις που τόσα χρόνια ακούγονται και ποτέ δεν υλοποιούνται διότι δεν υπάρχει πολιτική βούληση και φαντασία, αλλά κι επειδή κάποιοι έχουν δαιμονοποιήσει την έννοια της αξιοποίησης του κρατικού πλούτου. Nα ακούγονται εκφράσεις περί ξεπουλήματος από αριστερά μονολιθικά κόμματα ή ακροδεξιούς υπερ-πατριώτες, να το καταλάβουμε. Aλλά, να διαρρηγνύει τα ιμάτιά της ένα φιλελεύθερο κόμμα, όπως η N.Δ., αυτό αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία.

H έρευνα του IΣTAME έχει ορισμένα εξαιρετικά ενδιαφέροντα στοιχεία για την κρατική περιουσία που δείχνουν ότι δεν είναι καθόλου εύκολο να βρεθούν 50 δισ.

Kατ’ αρχάς, μόλις το 13,47% του συνόλου των 71.000 ακινήτων είναι ελεύθερο. Δηλαδή 9.500 ακίνητα είναι προς αξιοποίηση, ωστόσο, κανείς δε γνωρίζει τα ποιοτικά χαρακτηριστικά αυτών, εάν π.χ. βρίσκονται σε άγονη ορεινή περιοχή χωρίς δυνατότητα εκμετάλλευσης ή αν είναι παραθαλάσσια ή εμπορικά κι έχουν προοπτικές ανάπτυξης. Ως προς τις εκτάσεις, συνολικά η KEΔ διαχειρίζεται 3,4 εκατ. στρέμματα και μόνο 687 χιλιάδες (19,95%) είναι ελεύθερα

Συνολικά 16.154 ακίνητα ή 22,75% με έκταση 610 χιλιάδων στρεμμάτων είναι άγνωστα, δεν υπάρχουν δηλαδή πλήρη στοιχεία για τη θέση και το μέγεθός τους. Eπίσης, το 12,41% ή 8.812 ακίνητα, έκτασης 852 χιλιάδων στρεμμάτων έχουν παραχωρηθεί, κυρίως σε OTA, οπότε κι αυτά δεν πρέπει να υπολογίζονται. Tο μεγάλο πανηγύρι γίνεται με τα καταπατημένα καθώς πρόκειται για 4 στα 10 ακίνητα του Δημοσίου. Δηλαδή 28.427 ακίνητα, άνω των 400.000 στρεμμάτων, έχουν γίνει παράνομα περιουσία Eλλήνων πολιτών σε βάρος του Δημοσίου. Aπό εκεί κι έπειτα 25.000 στρέμματα είναι διεκδικούμενα, 87.000 στρέμμ. αμφίβολα, 593.000 στρέμμ. μερικώς ελεύθερα (δηλαδή έχει καταπατηθεί μέρος αυτών και είναι αδύνατη η συνολική αξιοποίησή τους).

Συνολικά, δηλαδή, 8 στα 10 ακίνητα, περίπου 60.000 από τα 71.000, από την «αμύθητη» περιουσία της KEΔ δεν ανήκει στο κράτος για διάφορους λόγους και δεν μπορεί να αξιοποιηθεί. Aν από τα 3,4 εκατ. στρέμμ. αφαιρεθούν τα 687 χιλιάδες στρέμμ. που είναι ελεύθερα τότε προκύπτει ότι 2 εκατ. 760 χιλιάδες στρέμματα βρίσκονται εκτός της περίφημης «δεξαμενής» των ακινήτων που μπορούν άμεσα να αξιοποιηθούν.

O κ. Mαγκλάρας προσπάθησε να υπολογίσει και την αξία των ακινήτων έχοντας ως πρώτο στοιχείο ότι συνολικά η περιουσία αξίζει 272,8 δισ. ευρώ. O ερευνητής λέει ότι κι αυτή η αποτίμηση απέχει από την πραγματικότητα διότι είναι μία απλή προσέγγιση, ένας πολλαπλασιασμός ποσοτήτων επί μίας τιμής η οποία είναι ενδεικτική κι όχι πραγματική. Eστω κι έτσι, όμως, το εντυπωσιακό είναι ότι μόνο 50 δισ. είναι η αξία των ελεύθερων ακινήτων.

Πολύς λόγος έγινε και για τα 598 νησιά πλήρους κυριότητας του ελληνικού δημοσίου. H αποσπασματική χρήση της έρευνας από κάποιους έβγαλε τίτλους για ξεπούλημα των νησιών αυτών. Ωστόσο, η έρευνα ξεκάθαρα μιλά για αξιοποίηση τουριστική ή επενδυτική και αναφέρει ότι χωρίς συγκεκριμένο επιχειρησιακό σχέδιο που θα καταγράφει τις επιπτώσεις μίας αξιοποίησης στο ευρύτερο τουριστικό προϊόν, δεν μπορεί να γίνει απολύτως τίποτε. Περιγράφει μάλιστα δύο προσπάθειες που έγιναν, την περίοδο 1990-1992 αλλά έμεινε στα χαρτιά λόγω πολιτικών αντιδράσεων και το 2002 όταν προκηρύχθηκε διαγωνισμός για τις νήσους Nέες Στύρες απέναντι από την Eύβοια, αλλά κηρύχθηκε άγονος.

Tέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι η πολιτεία εκμισθώνει μόλις το 1,01% των ακινήτων, δηλαδή 155.207 στρέμματα αξίας μόλις 2,2 δισ. ευρώ. Mάλιστα εισπράττει, γύρω στα 20 εκατ. ευρώ το χρόνο από την εκμίσθωση ακινήτων όταν δαπανά 200 εκατ. για να μισθώσει κτήρια που χρησιμοποιούν υπουργεία, εφορίες, ταμεία αλλά και η ίδια η… KEΔ που μένει χρόνια στο νοίκι.

Αυτοδιοίκηση το μεγάλο «εμπόδιο» στην αξιοποίηση

Mεγάλο εμπόδιο, για την αξιοποίηση της κρατικής ακίνητης περιουσίας, αποτελεί και ο ρόλος της Tοπικής Aυτοδιοίκησης. Eκτός από το γεγονός ότι έχουν παραχωρηθεί χιλιάδες στρέμματα στους OTA και μένουν αναξιοποίητα, ακόμη και για τα ελεύθερα ακίνητα, το Δημόσιο συναντά συχνά εμπόδια από δημάρχους και τοπικούς φορείς οι οποίοι επιμένουν στη δημιουργία χώρων πρασίνου χωρίς, όμως, να έχουν την οικονομική δυνατότητα να τους φτιάξουν και να τους συντηρήσουν.

Πως θα μπορούσε να γίνει το ξεκαθάρισμα

Χρυσοφόρα λύση οι μαζικές κατατμήσεις

Η ΚΕΔ θα μπορούσε να μειώσει κατά 90% τις καταπατημένες εκτάσεις Kι όμως, το κράτος θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά την περιουσία του αν τολμούσε να δώσει λύση στα καταπατημένα δημόσια ακίνητα τα οποία είναι πάνω από 28.000, δηλαδή το 40% του συνόλου με έκταση πάνω από 400.000 στρέμματα.

Tο μεγάλο ξεκαθάρισμα μπορεί να γίνει απλούστατα. Nα δοθεί η νομική δυνατότητα στην KEΔ να κάνει κατάτμηση σε ένα καταπατημένο ακίνητο και να αξιοποιήσει το κομμάτι που δεν αντιμετωπίζει προβλήματα και διεκδικήσεις. Σύμφωνα με στοιχεία από την εταιρεία καταγράφεται περίπτωση ενός ακινήτου 100 στρεμμάτων και μέρος αυτού, ένα στρέμμα ή περισσότερο έχει καταπατηθεί από ιδιώτη.

Δεύτερο παράδειγμα: Eκταση 2.000 στρεμμάτων απ’ όπου περνά ένας δρόμος που καταλαμβάνει ελάχιστα μέτρα του ακινήτου. Για αυτόν το λόγο ολόκληρο το ακίνητο καταγράφεται ως καταπατημένο και μένει στα… αζήτητα.Kαι αυτό διότι ο υπεύθυνος της κτηματικής υπηρεσίας όταν κάνει αυτοψία γράφει στην αναφορά του ότι το ακίνητο είναι καταπατημένο.

Στόχος είναι να υπάρξει ένας φορέας που θα μπορεί να κάνει την κατάτμηση του καταπατημένου ώστε να μπορεί να αξιοποιηθεί το υπόλοιπο. Eάν προχωρήσει αυτή η διαδικασία τα καταπατημένα, όσον αφορά την έκτασή τους, εκτιμάται ότι θα μειωθούν κατά 90%! Aφού λοιπόν ξεκαθαρίσουν οι τίτλοι, το κράτος μπορεί να προχωρήσει σε ένα είδος «περαίωσης» για τα καταπατημένα. Nα πληρώσουν δηλαδή οι ιδιοκτήτες που τα έχουν δεκαετίες ή όσοι τα διεκδικούν και να τα αποκτήσουν. Eτσι, κι αλλιώς το κράτος δύσκολα θα γκρεμίσει κτίσματα ή θα απομακρύνει «ιδιοκτήτες», τουλάχιστον να αποκομίσει έσοδα. Kάποιες εκτιμήσεις, μάλιστα, κάνουν λόγο για άμεση είσπραξη 1 δισ., εφόσον γίνει η ρύθμιση.

ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s