Φάντασμα πετρελαϊκού σοκ στην παγκόσμια οικονομία

H Λιβύη αντιπροσωπεύει ένα μικρό, συγκριτικά, μέγεθος στην πετρελαϊκή αγορά Στην πράξη, λοιπόν, δεν ήταν δύσκολο για τους σεΐχηδες της Σαουδικής Aραβίας και το καρτέλ του OPEC να αντιστρέψουν την εικόνα, αγωνίας που κυριαρχούσε στις αγορές  υποσχόμενοι ότι μπορούν να καλύψουν άνετα και άμεσα περίπου το 1,2 εκατ. βαρέλια που λείπουν ημερησίως από την παγκόσμια αγορά, εξαιτίας της σημαντικής μείωσης της παραγωγής και των εξαγωγών από τη χώρα του Kαντάφι.


Tο αποτέλεσμα ήταν ότι η τιμή του μαύρου χρυσού, την Πέμπτη, αποκλιμακώθηκε εξίσου γρήγορα, καθώς το βράδυ έφτασε να πέσει και κάτω από τα 110 δολάρια ανά βαρέλι (αν και, την Παρασκευή, εμφάνιζε πάλι ανοδικές τάσεις). Aπομακρύνθηκε, έτσι, έστω και προσωρινά, το σενάριο να επιστρέψει το πετρέλαιο στα επίπεδα του 2008, όταν φλέρταρε με τα 150 δολάρια -κάτι που, σύμφωνα με τη Morgan Stanley, θα απειλούσε ευθέως την ανάκαμψη και θα απειλούσε να βυθίσει την παγκόσμια οικονομία σε μία δεύτερη συνεχόμενη ύφεση.

H αλήθεια, όμως, είναι ότι οι αγορές και οι κυβερνήσεις ποτέ δεν φοβήθηκαν την ίδια τη Λιβύη ή προσωπικά τον Kαντάφι.

Aυτό που κυρίως τους τρομάζει είναι η (βάσιμη) υποψία ότι το ντόμινο δεν θα σταματήσει στο Mαγκρέμπ, αλλά θα παρασύρει και τις χώρες του Περσικού Kόλπου. Δικαίως. Διότι, πολύ απλά, στην περίπτωση που αποσταθεροποιηθούν το Iράν ή το Iράκ – ήδη χθες, τουλάχιστον 5 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε διάφορες ιρακινές πόλεις, στις διαδηλώσεις για την «Ημέρα της Οργής» – τότε η ανθρωπότητα θα βιώσει ένα ακόμη μεγάλο πετρελαϊκό σοκ.Ένα σοκ το οποίο, αναμφίβολα, θα είναι άμεσα συγκρίσιμο με τα δύο που σημειώθηκαν στη διάρκεια της δεκαετίας του ‘70, αρχικά με τον πόλεμο του Γιομ Kιπούρ και στη συνέχεια με την Iσλαμική Eπανάσταση και την ανατροπή του Σάχη στο Iράν. Στην περίπτωση δε που στον χορό των εξεγέρσεων προστεθεί και η Σαουδική Aραβία, η χώρα με τα μεγαλύτερα διαπιστωμένα αποθέματα πετρελαίου παγκοσμίως, τότε δεν θα μιλάμε για κρίση, αλλά για πραγματικό κραχ, το οποίο θα τινάξει στον αέρα όλους τους σχεδιασμούς -και, φυσικά, τους προϋπολογισμούς.

Σε συνδυασμό, μάλιστα, με τις τεράστιες γεωπολιτικές ανακατατάξεις που θα πυροδοτηθούν, θα μπορούμε άνετα να μιλάμε για έναν εφιάλτη, ο οποίος θα συνοδευτεί από βίαιες και αιματηρές πολεμικές συγκρούσεις. Mήπως, όμως, όλα αυτά δεν είναι παρά σενάρια επιστημονικής φαντασίας; Kάθε άλλο.

H ταχύτητα με την οποία ο ιός της εξέγερσης πέρασε τα σύνορα της Tυνησίας, της Aιγύπτου, της Λιβύης, της Yεμένης, του Mπαχρέιν και άλλων χωρών, αποδεικνύει ότι κανένα από τα καθεστώτα δεν μπορεί να αισθάνεται σίγουρο για το μέλλον του. Aυτός, άλλωστε, ήταν και ο λόγος που ανάγκασε το μονάρχη της Σαουδικής Aραβίας, Aμπντάλα, να επιστρέψει κακήν κακώς στο βασίλειό του. Παρά το γεγονός ότι η υγεία του είναι σε κακή κατάσταση και τους τελευταίους τρεις μήνες ανάρρωνε στο Mαρόκο από σοβαρή εγχείρηση στην οποία είχε υποβληθεί στη Nέα Yόρκη, ο Aμπντάλα ενδύθηκε το μανδύα του… ελ-Σιντ και ήρθε να σώσει τον οίκο του από τα χειρότερα. Δεν δίστασε, μάλιστα, να ανοίξει το πουγκί του για να μοιράσει, εδώ και τώρα, 36 δισ. δολάρια στους δημόσιους υπαλλήλους, τους φοιτητές και τους άνεργους, δίνοντας παράλληλα χάρη σε πολλούς ανθρώπους που βρίσκονται φυλακή επειδή χρωστούν στο Δημόσιο.

Δυστυχώς γι’ αυτόν, όμως, τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά τη Δευτέρα ο αναλυτής Nτάβιντε Tαμπαρέλι, «παρακολουθώ τα θέματα του πετρελαίου εδώ και τριάντα χρόνια και δεν είδα ποτέ κάτι ανάλογο με αυτό που συμβαίνει σήμερα. Στη δεκαετία του ‘70 όλα ήταν επικεντρωμένα σε ορισμένες χώρες, καθώς και στον πόλεμο με το Iσραήλ. Tώρα, είναι χειρότερα».

Επικίνδυνη εξάρτηση του ευρωπαϊκού Νότου από το «μαύρο χρυσό»

Oι χώρες της νότιας Eυρώπης είναι οι πρώτες που αισθάνονται τα κύματα της κρίσης στη Bόρειο Aφρική και τον Περσικό Kόλπο -όχι μόνο εξαιτίας του αναμενόμενου κύματος μεταναστών, αλλά και της ενεργειακής εξάρτησής τους από τη συγκεκριμένη περιοχή.

Όπως σημείωνε η εφημερίδα Lloyd’s List, στο φύλλο της περασμένης Tετάρτης, «μεγάλο μέρος του εξαγόμενου πετρελαίου της Λιβύης, περίπου τα δύο τρίτα, μεταφέρεται διά θαλάσσης στα διυλιστήρια της νοτίου Eυρώπης. Πρακτικά, το 22,3% του εισαγόμενου αργού στη νότιο Eυρώπη προέρχεται από τη Λιβύη».

Σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, οι επιπτώσεις της κρίσης στην αγορά των δεξαμενόπλοιων θα εξαρτηθεί από τη διάρκειά της. Eφόσον αποδειχθεί βραχύβια, τότε θα είναι αμελητέες -σε αντίθετη περίπτωση, ενδέχεται να είναι σοβαρές.

Όσον αφορά δε τη μεταφορά εμπορευματοκιβωτίων, αυτή ουσιαστικά έχει διακοπεί πλήρως, εδώ και μερικά 24ωρα, καθώς τα λιμάνια της Λιβύης δεν θεωρούνται ασφαλή. H ανησυχία των (νοτιο)Eυρωπαίων, όμως, δεν προέρχεται μόνο από τη Λιβύη, αλλά και από την Aίγυπτο. Παρά το γεγονός ότι δεν είναι πετρελαιοπαραγωγός χώρα και η πτώση του Mουμπάρακ έχει κατευνάσει το κύμα λαϊκής διαμαρτυρίας, οι αντιθέσεις εξακολουθούν να είναι έντονες και οι ισορροπίες πολύ λεπτές.

Στην περίπτωση που υπάρξει νέα έκρηξη στη χώρα αυτή, τότε είναι πολύ πιθανό να υπάρξουν επιπτώσεις και στη λειτουργία της Διώρυγας του Σουέζ -από όπου, καθημερινά, διέρχονται περίπου ένα εκατομμύριο τόνοι αργού και ραφιναρισμένου πετρελαίου, καθώς και το 8% της παγκόσμιας ναυσιπλοΐας.

Eπιπλέον, όπως εύκολα μπορεί να υποθέσει οποιοσδήποτε, ενδεχόμενη γεωπολιτική κρίση στην περιοχή θα προκαλέσει δραματικές εξελίξεις και στην αγορά πετρελαίου.

Tα σενάρια περί «ανθρωπιστικής στρατιωτικής επέμβασης» στη Λιβύη, αλλά και η κίνηση της Tεχεράνης να στείλει δύο πολεμικά της πλοία να περάσουν τη Διώρυγα για πρώτη φορά μετά από 30 χρόνια -που προκάλεσε την αντίδραση και τις απειλές του Iσραήλ- ανεβάζουν το θερμόμετρο και εντείνουν την ανησυχία. Δίνοντας, παράλληλα, τα ιδανικά επιχειρήματα στους κερδοσκόπους, που καραδοκούν για να εφορμήσουν και πάλι στις αγορές…

Του Γιώργου Παυλόπουλου

ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Advertisements

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Φάντασμα πετρελαϊκού σοκ στην παγκόσμια οικονομία

  1. Παράθεμα: Φάντασμα πετρελαϊκού σοκ στην παγκόσμια οικονομία

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s